Bir Efsanenin Doğuşu: Fenerbahçe’nin Kuruluş Hikayesi, Kurucuları ve Renklerinin Sırrı
Türk spor tarihinin en köklü ve en büyük çınarlarından biri olan Fenerbahçe Spor Kulübü, bir asrı aşan şanlı tarihiyle milyonlarca taraftarın kalbinde taht kurmuş bir değerdir. Ancak bu büyük efsanenin doğuşu, aslında baskıcı bir dönemde üç vatansever Türk gencinin kurduğu büyük bir hayale dayanır. Fenerbahçe’nin kuruluşu, sadece bir futbol takımının ortaya çıkışı değil, aynı zamanda Türk gençliğinin sahalardaki bağımsızlık ve var olma mücadelesinin de en önemli sembollerinden biridir.
Moda Çayırlarında Filizlenen Bir Özlem
20. yüzyılın başlarında, Osmanlı İmparatorluğu‘nda II. Abdülhamid döneminin sıkı yönetim kuralları geçerliydi. Bu kurallar çerçevesinde Müslüman Türk gençlerinin bir araya gelerek cemiyet kurması, toplanması ve hatta futbol oynaması bile yasaktı. O yıllarda Kadıköy ve Moda‘nın yemyeşil çayırlarında yalnızca ülkede yaşayan İngiliz ve Rum azınlıkların kurduğu takımlar özgürce futbol oynayabilmekteydi.
Futbola büyük bir tutku duyan Türk gençleri ise kendi vatanlarının topraklarında, bu maçları saha kenarından tarifsiz bir özlem ve buruklukla izlemek zorunda kalıyordu. 1905 yılında Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi) öğrencilerinin tüm zorluklara rağmen Galatasaray‘ı kurması, Anadolu Yakası’ndaki gençlerin içindeki ateşi daha da harlamıştı. Artık Kadıköy ve aynı zamanda Moda semtlerinin de Türk gençlerini temsil edecek güçlü bir takıma ihtiyacı vardı.
Fenerbahçe Ne Zaman ve Nasıl Kurulmuştur?
Fenerbahçe, resmi kayıtlara göre 3 Mayıs 1907 tarihinde kurulmuştur. 1907 yılının Mayıs ayı sonlarında bir akşamüstü, Moda’da yaşayan üç yakın arkadaş evlerine doğru yürürken hep aynı konuyu konuşuyorlardı: “Neden bizim de bir futbol takımımız olmasın?”
Yol boyunca süren bu heyecan dolu sohbet, gençlerden Bahriyeli Necip Bey’in Moda’daki Beşbıyık Sokağı 3 numaralı iki katlı ahşap evinde resmiyet kazandı. Ziya Bey, Ayetullah Bey ve Necip Bey, bu tarihi evin alt katındaki odada bir araya gelerek Türk spor tarihini değiştirecek o büyük kararı aldılar. Büyük bir gizlilik içinde yürütülen bu toplantı sonucunda, Kadıköy’ün ve Türk sporunun gururu olacak Fenerbahçe Futbol Kulübü resmen dünyaya geldi. Kulüp, adını oturdukları semtin simgesi olan tarihi Fenerbahçe Burnu’ndaki deniz fenerinden aldı.
Fenerbahçe’yi Kimler Kurdu?
Fenerbahçe‘nin temellerini atan ana kadro, dönemin aydın ve vizyoner gençlerinden oluşuyordu. Kulübün kurucuları olarak tarihe geçen üç ana isim şunlardır:
Ziya (Songülen) Bey: Londra’da eğitim görmüş, Düyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi) memurlarından. Aynı zamanda kulübün ilk başkanıdır ve kuruluş aşamasında mali desteği sağlamıştır.
Ayetullah Bey: Saint-Joseph Fransız Lisesi mezunu, Osmanlı Bankası memurlarından. Kulübün ikinci başkanı ve aynı zamanda ilk genel sekreteridir.
Necip (Okaner) Bey: Bahriye Mektebi (Deniz Harp Okulu) öğrencisi. Kuruluş toplantısına ev sahipliği yapan ve bununla birlikte kulübün ilk kaptanlarından olan isimdir.
Bu üç öncü gence kısa süre içinde Moda ve çevresinde ikamet eden, çoğunluğu Saint-Joseph Fransız Frerler Mektebi ve Kadıköy Numune Mektebi öğrencisi olan Asaf (Beşpınar), Enver (Yetiker), Galip (Kulaksızoğlu), Hasan Sami (Kocamemi) ve Hakkı Saffet (Tarı) gibi isimler de katılmıştır. Böylece Fenerbahçe, kısa sürede Kadıköy’ün en yetenekli gençlerini çatısı altında toplayan güçlü bir camiaya dönüştü.
Papatyalardan Asalete: Fenerbahçe’nin Renkleri Nasıl Seçildi?
Bugün Sarı-Lacivert renkleriyle özdeşleşen kulübün ilk renkleri aslında farklıydı. Beşbıyık Sokağı’ndaki o ilk toplantıda, kulübün renklerinin bahar aylarında Kadıköy ve aynı zamanda Moda çayırlarını boydan boya süsleyen papatyalardan ilham alınarak Sarı-Beyaz olması kararlaştırılmıştır.
Aradan bir ay bile geçmeden, Ziya Bey‘in İngiltere’den getirttiği papatya renkli sarı-beyaz formalarıyla sahaya çıkan Fenerbahçe, Kadıköy çayırlarını süslemeye başlamıştı.
Sarı-Laciverte Geçiş: 1908 yılında II. Meşrutiyet‘in ilanıyla birlikte cemiyet kurma yasakları esnedi ve kulüplerin resmi kayıt yaptırması zorunlu hale geldi. 1909 yılına gelindiğinde, kulübün renkleri asaleti, kararlılığı ve gücü simgelemesi amacıyla bugünkü efsanevi Sarı–Lacivert tonlarına dönüştürüldü. Aynı dönemde futbol takımının sol açık oyuncusu Topuz Hikmet (Hikmet Topuzer) tarafından, bugün hala göğsümüzde gururla taşıdığımız 5 renkli efsanevi Fenerbahçe arması çizildi.
Fenerbahçe ile İlgili Önemli Bilgiler
Fenerbahçe kaç yılında kuruldu? Kulüp, 3 Mayıs 1907 tarihinde İstanbul’un Kadıköy ilçesine bağlı Moda semtinde kurulmuştur.
Fenerbahçe’yi kimler kurdu? Fenerbahçe, Ziya Songülen, Ayetullah Bey ve Bahriyeli Necip Okaner öncülüğünde; Moda çevresinde yaşayan ve özellikle çoğunluğu Saint-Joseph Lisesi öğrencisi olan bir grup Türk genci tarafından kurulmuştur.
Fenerbahçe’nin ilk renkleri nedir? Fenerbahçe’nin 1907’deki ilk kuruluş renkleri, baharın müjdecisi olan papatyaları simgeleyen Sarı ve Beyaz‘dır. Bu renkler 1909 yılında Sarı ve Lacivert olarak değiştirilmiştir.
Fenerbahçe’nin ilk başkanı kimdir? Fenerbahçe Spor Kulübü‘nün bir numaralı kurucu üyesi ve aynı zamanda ilk başkanı Ziya Songülen‘dir (1907-1908).
